Hoe lang blijf je aansprakelijk na afloop van een opdracht?

Overigen
author's photo
Bart Houtman

Na afloop van een opdracht blijf je in Nederland doorgaans vijf jaar aansprakelijk voor fouten of schade die voortvloeien uit je werk. In sommige gevallen kan deze termijn oplopen tot twintig jaar, namelijk wanneer de schade pas veel later zichtbaar wordt. Voor zzp’ers en freelancers is dit een belangrijk gegeven, want een claim kan je jaren na het afronden van een project nog inhalen. Heb je vragen over jouw situatie? Neem gerust contact met ons op, we helpen je graag verder. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over aansprakelijkheid na afloop van een opdracht.

Wat is de verjaringstermijn voor beroepsaansprakelijkheid?

De verjaringstermijn voor beroepsaansprakelijkheid bedraagt in Nederland vijf jaar vanaf het moment dat de benadeelde partij bekend is met de schade én met de aansprakelijke persoon. Daarnaast geldt een absolute verjaringstermijn van twintig jaar vanaf de dag waarop de schadeveroorzakende gebeurtenis heeft plaatsgevonden, ongeacht wanneer de schade wordt ontdekt.

In de praktijk betekent dit dat een opdrachtgever tot vijf jaar na ontdekking van de fout een claim kan indienen. Stel dat je in 2022 een adviesrapport hebt opgeleverd en de opdrachtgever ontdekt in 2025 dat het advies onjuist was, dan loopt de verjaringstermijn door tot 2030. De twintigjarige termijn fungeert als een harde eindgrens: daarna kan niemand meer een vordering instellen, ook als de schade pas recent aan het licht is gekomen.

Voor specifieke beroepsgroepen zoals accountants of juridisch adviseurs kunnen aanvullende regels gelden op basis van beroepsregelgeving of contractuele afspraken. Het is daarom verstandig om altijd de contractuele bepalingen én de wettelijke termijnen naast elkaar te leggen.

Hoe lang ben je aansprakelijk als zzp’er of freelancer?

Als zzp’er of freelancer ben je in beginsel vijf jaar aansprakelijk vanaf het moment waarop een opdrachtgever de schade ontdekt en jou als veroorzaker aanwijst. De absolute grens van twintig jaar geldt ook voor jou als zelfstandige, net als voor grotere bedrijven. Beroepsaansprakelijkheid zzp is daarmee een risico dat lang na het afronden van een project actueel kan blijven.

Veel zzp’ers denken dat hun aansprakelijkheid stopt zodra de factuur is betaald en het project is afgesloten. Dat is helaas een misverstand. Zolang de verjaringstermijn loopt, kan een voormalig opdrachtgever jou aansprakelijk stellen voor fouten in je werk, een verkeerd advies of een gemiste deadline die schade heeft veroorzaakt.

Juist voor zelfstandigen zonder personeel is dit risico groot, omdat je geen collectieve buffer hebt en claims direct op jouw persoonlijke vermogen of bedrijfsresultaat kunnen drukken. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor zzp biedt in dat geval een belangrijke financiële bescherming.

Wat zijn de gevolgen als een claim jaren later binnenkomt?

Als een claim jaren na afloop van een opdracht binnenkomt, kunnen de gevolgen aanzienlijk zijn. Je hebt mogelijk geen documentatie meer, de verzekering waaronder je destijds werkte is misschien al beëindigd, en de financiële schade kan hoog oplopen als er geen dekking meer van kracht is.

Concreet kunnen de gevolgen zijn:

  • Geen verzekeringsdekking: Als je je beroepsaansprakelijkheidsverzekering hebt opgezegd en de claim valt buiten de natrajectperiode, betaal je de schade uit eigen zak.
  • Bewijsproblemen: Na jaren is het lastig om aan te tonen dat je correct hebt gehandeld. E-mails, verslagen en contracten zijn soms niet meer beschikbaar.
  • Hoge kosten: Juridische bijstand en schadevergoedingen kunnen samen snel oplopen tot tienduizenden euro’s, afhankelijk van de omvang van de claim.
  • Reputatieschade: Een geschil dat jaren later oplaait, kan ook je zakelijke reputatie raken, zelfs als je uiteindelijk in het gelijk wordt gesteld.

Het bewaren van projectdocumentatie voor minimaal vijf tot zeven jaar is daarom een praktische maatregel die veel zzp’ers en freelancers onderschatten. Goede administratie is je eerste verdedigingslinie.

Wat is het verschil tussen een claims-made en occurrence-polis?

Het verschil tussen een claims-made polis en een occurrence-polis zit in het moment waarop de dekking van toepassing is. Bij een claims-made polis geldt de dekking op het moment dat de claim wordt ingediend. Bij een occurrence-polis is de dekking gekoppeld aan het moment waarop de fout of het incident heeft plaatsgevonden.

Claims-made polis

De meeste beroepsaansprakelijkheidsverzekeringen in Nederland werken op basis van het claims-made principe. Dit betekent dat de verzekering die actief is op het moment dat de claim binnenkomt, de schade dekt. Heb je je polis opgezegd, dan val je buiten de boot als er daarna nog een claim volgt, tenzij je een natrajectdekking hebt afgesloten.

Occurrence-polis

Bij een occurrence-polis kijk je naar het moment van de fout, niet naar het moment van de claim. Als je destijds verzekerd was toen de fout werd gemaakt, ben je gedekt, ook als je de polis later hebt beëindigd. Dit type polis is minder gangbaar voor beroepsaansprakelijkheid in Nederland, maar biedt meer zekerheid op de lange termijn zonder dat je een natrajectdekking nodig hebt.

Voor zzp’ers en freelancers die regelmatig van verzekeraar wisselen of hun activiteiten tijdelijk staken, is het cruciaal om te begrijpen welk type polis ze hebben. Een verkeerde aanname kan ertoe leiden dat een claim volledig ongedekt blijft.

Hoe bescherm je jezelf na afloop van een opdracht?

Na afloop van een opdracht bescherm je jezelf het beste door een combinatie van goede administratie, contractuele afspraken en de juiste verzekeringsdekking. Wie zijn beroepsaansprakelijkheidsverzekering wil beëindigen of wil overstappen, moet altijd controleren of er een natrajectdekking beschikbaar is.

Praktische stappen die je kunt nemen:

  1. Bewaar projectdocumentatie minimaal vijf jaar: Contracten, e-mails, rapporten en opgeleverde bestanden vormen je bewijs als een claim later binnenkomt.
  2. Sluit een natrajectdekking af: Als je stopt met een claims-made polis, dekt een natrajectdekking claims die na beëindiging van de polis worden ingediend voor werk dat je eerder hebt verricht.
  3. Leg afspraken schriftelijk vast: Zorg dat de scope van je opdracht, eventuele beperkingen en goedkeuringen van de opdrachtgever altijd op papier staan.
  4. Controleer de aansprakelijkheidsbeperking in je contract: Veel zzp’ers beperken contractueel hun aansprakelijkheid tot het factuurbedrag of een maximumbedrag. Dit is juridisch toegestaan en kan je beschermen bij grote claims.
  5. Vergelijk je beroepsaansprakelijkheidsverzekering regelmatig: Polisvoorwaarden, premies en dekkingen veranderen. Door periodiek te vergelijken weet je zeker dat je optimaal beschermd bent tegen de risico’s van jouw beroep.

Wil je weten welke beroepsaansprakelijkheidsverzekering het beste bij jouw situatie past? Neem contact met ons op en we helpen je snel en eerlijk verder.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er als ik mijn beroepsaansprakelijkheidsverzekering opzeg terwijl er nog lopende projecten zijn?

Als je een claims-made polis opzegt terwijl er nog projecten lopen of recent zijn afgerond, loop je het risico dat toekomstige claims niet gedekt zijn. Sluit daarom altijd een natrajectdekking (ook wel 'run-off dekking' genoemd) af op het moment dat je je polis beëindigt. Deze dekking zorgt ervoor dat claims die na de beëindigingsdatum worden ingediend voor eerder verricht werk, alsnog onder de verzekering vallen.

Kan ik mijn aansprakelijkheid als zzp'er contractueel volledig uitsluiten?

Volledige uitsluiting van aansprakelijkheid is in Nederland juridisch niet altijd afdwingbaar, vooral niet bij opzet of grove nalatigheid. Wat wél kan, is een contractuele aansprakelijkheidsbeperking opnemen, bijvoorbeeld tot het bedrag van de factuur of een vooraf afgesproken maximumbedrag. Het is verstandig om dit soort clausules door een jurist te laten opstellen of te controleren, zodat ze juridisch standhouden.

Hoe lang moet ik mijn projectadministratie bewaren als zzp'er?

Bewaar je projectdocumentatie minimaal vijf jaar, maar bij voorkeur zeven jaar of langer. De fiscale bewaarplicht bedraagt zeven jaar, en de verjaringstermijn voor beroepsaansprakelijkheid kan in theorie tot twintig jaar oplopen. Denk hierbij aan contracten, e-mailcorrespondentie, offertes, opgeleverde bestanden en eventuele goedkeuringsmomenten van de opdrachtgever. Digitale opslag maakt dit eenvoudiger en goedkoper.

Wat moet ik doen als ik een aansprakelijkstelling ontvang voor een oude opdracht?

Reageer nooit direct inhoudelijk op een aansprakelijkstelling zonder juridisch advies in te winnen. Neem zo snel mogelijk contact op met je verzekeraar of juridisch adviseur en verzamel alle relevante documentatie over de betreffende opdracht. Controleer ook welke verzekering actief was ten tijde van de opdracht én op het moment van de claim, zodat duidelijk is welke polis de dekking zou moeten bieden.

Geldt de verjaringstermijn van vijf jaar ook als er een kortere termijn in mijn contract staat?

Ja, contractuele partijen mogen in principe kortere verjaringstermijnen overeenkomen dan de wettelijke vijf jaar, mits dit redelijk is en beide partijen hiermee akkoord zijn gegaan. In de praktijk komt dit voor in algemene voorwaarden of opdrachtovereenkomsten. Let er daarom altijd op welke termijnen er in jouw contracten staan, want een kortere contractuele termijn kan zowel in jouw voordeel als in jouw nadeel werken.

Maakt het uit in welke sector ik werk voor de hoogte van mijn beroepsaansprakelijkheidsrisico?

Absoluut. De hoogte van het risico en de bijbehorende verzekeringspremie verschillen sterk per sector. IT-professionals, financieel adviseurs, architecten en juridisch consultants werken vaak met grotere financiële belangen en complexere opdrachten, waardoor claims hoger kunnen uitvallen. Verzekeraars passen hun dekkingen en premies hierop aan, dus het is belangrijk om een polis te kiezen die specifiek aansluit op de risico's van jouw vakgebied.

Is een beroepsaansprakelijkheidsverzekering verplicht voor zzp'ers in Nederland?

In de meeste sectoren is een beroepsaansprakelijkheidsverzekering niet wettelijk verplicht voor zzp'ers, maar in sommige beroepen — zoals advocaten, accountants en makelaars — is deze verzekering wel degelijk verplicht op basis van beroepsregelgeving. Daarnaast stellen veel opdrachtgevers, zeker grotere bedrijven en overheidsinstanties, het afsluiten van een beroepsaansprakelijkheidsverzekering als contractuele voorwaarde. Het is dus sterk aan te raden om dit vooraf te controleren.

Gerelateerde artikelen